• STV
  • MySTV

Brits claim to be music lovers but dance only to the beat of their own drum

Comment: Tomasz Oryński says Brit music fans should tune their ears to the sounds of the Continent.

The Beatles: British pop has produced some of the greats but there's talent beyond the UK too.
The Beatles: British pop has produced some of the greats but there's talent beyond the UK too. PA / PA Archive

Tomasz Oryński is STV's Polish columnist and writes a monthly essay on his life in Scotland. This month, he tackles insular attitudes towards music and says Brits who limit themselves to English-language material are missing out on some of the most powerful records from the Continent.

As ever, Tomasz's article is published in Polish with an English translation underneath.

Nie zrozumcie mnie źle.

Wielka Brytania to jedno z najważniejszych miejsc na mapie jeśli chodzi o muzykę popularną.

Każdy znajdzie tu coś dla siebie - niezależnie od tego czy woli grzecznych Beatlesów czy rozchuliganionych Macc Lads. Jeśli Iron Maiden jest zbyt głośne, Capercaillie ukoi zszargane nerwy. Jednak Wielka Brytania to przecież nie jest jedyne miejsce na świecie w którym powstaje dobra muzyka. Ale Brytyjczycy nie mają o tym pojęcia.

Pamiętam dyskusję, którą stoczyłem z dumnych zwycięzcą quizu muzycznego PopMaster w BBC Radio 2. Był on niepocieszony kiedy odkrył, że jedyną piosenką Procol Harum którą jestem w stanie wymienić jest Bielszy Odcień Bieli. Powiedział wtedy, że "jestem całkowitym ignorantem w dziedzinie muzyki".

Ale dlaczego miałbym słuchać Procol Harum kiedy węgierska Omega jest znacznie lepszym zespołem? Na to pytanie nie znał odpowiedzi. Ba, nie znał nawet ich największego hitu, "Dziewczyny o perłowych włosach". Nazwy i nazwiska takie jak Czesław Niemen, France Gall, Bijelo Dugme, Звери, Umberto Tozzi, Океан Ельзи czy nawet Rammstein były mu całkiem obce. Ok, obiła mu się o uszy nazwa Laibach, ale myślał, ze ten zespół pochodzi z Niemiec. Śmiem więc twierdzić że o ile mógł on sobie być ekspertem na rynku brytyjskim, o muzyce w ogóle miał pojęcie mniejsze niż przeciętny Europejczyk.

Dlaczego właściwie tak jest? Dlaczego w tutejszym radio nigdy nie słychać obcojęzycznych piosenek? Przez lata słuchałem brytyjskiego radia po kilka godzin dziennie i wciąż mogę policzyć na palcach wszystkie przypadki kiedy puszczono piosenkę w innym języku niż angielski. W tej liczbie cztery piosenki zawarte w reportażu o muzyce z naszej części Europy.

https://www.youtube.com/watch?v=CGt-rTDkMcM | youtube

Nawet klasyki zawsze grane są w wersjach anglojęzycznych. To nigdy nie będzie Comme d'Habitude, to zawsze musi być My Way (a to przecież nawet nie jest prawidłowe tłumaczenie tekstu). Wielka Brytania uwięziona jest w anglo-fonicznym bąblu. A to nie może być dobre dla muzyki. Jeśli ktoś słucha jedynie utworów anglojęzycznych, omijają go setki prawdziwych perełek, które mogłyby przynieść mu jakąś inspirację. I być może dlatego jako miłośnikowi muzyki z każdego zakątka świata (Kiedy to piszę z głośników sączy się estoński przebój Võta Aega Tanela Padara) współczesna brytyjska scena muzyki popularnej wydaje mi się nieco monotonna.

Ale sprawa jest głębsza niż tylko rynek muzyczny. Jak wiadomo Brytyjczycy nie są zbyt entuzjastyczni jeśli chodzi o naukę języków obcych. Trzeba przyznać, że jeśli ktoś może dogadać się w swoim języku praktycznie w każdym zakątku świata trudno jest o motywację, szczególnie że wszyscy inni uczą się angielskiego i liczą na szansę jego podszlifowania w rozmowie z native speakerem. Nawet ja bywam rarytasem, a mój angielski wciąż pozostawia wiele do życzenia.

To ma dalsze konsekwencje. Słyszałem kiedyś o Brytyjce, której podczas wizyty w Rumuni w roli zawodowego kierowcy przestał działać roaming w telefonie. Nie mogąc znaleźć nikogo kto mówiłby po angielsku wpadła w panikę i przejechała 600 km do Niemiec aby móc zadzwonić do bazy. Było to dla niej ekstremalne przeżycie. Ja zaś nie mogłem uwierzyć w to, jak głupio się zachowała, dopiero mój Angielski przyjaciel mieszkający w Polsce wyjaśnił mi co się stało. Powiedział "Wy, Europejczycy, jesteście otoczeni językami obcymi od małego. Dla Brytyjczyka niemożność zrozumienia mowy ludzkiej jest czymś zupełnie nowym. Przytłoczeni tym szokującym doświadczeniem są jak te króliczki na środku ulicy, które sparaliżowane strachem zwijają się w kuleczkę".

Myślę, że mój mieć rację. Dorastałem słuchając piosenek w wielu językach a mój telewizor odbierał kanały po polsku, czesku i rosyjsku. Filmy zagraniczne były z lektorem albo z napisami. Bycie otoczonym niezrozumiałą mową było dla nas czymś zupełnie normalnym, a jednocześnie mimochodem zawsze łapało się parę słówek w tym czy w tamtym języku. Dla Brytyjczyków świat w innym języku to prawdziwa wyprawa w nieznane.

https://www.youtube.com/watch?v=bMoY5rNBjwk | youtube

To zapewne dlatego obcojęzyczne rozmowy w transporcie publicznym powodują dyskomfort nawet u Brytyjczyków o tak otwartych umysłach jak pewien poseł do Parlamentu Europejskiego który kursuje między Brukselą a swoją niemiecką żoną. Nic więc dziwnego, że przeciętni zjadacze chleba wytrąceni ze swojej strefy komfortu dwujęzycznym artykułem na stronie STV zamieszczają na Facebooku telewizji takie nieprzyjemne komentarze.

A przecież kiedyś była wymiana. Nawet Edith Piaf nagrywała po angielsku, a Beatlesi śpiewali Sie Liebt Dich, Je Je Je. Sam Frank Sinatra śpiewał (kiepsko) po Polsku a ikona brytyjskości, Latający Cyrk Monty Pythona, nakręcił dwa programy po niemiecku.

Dziś to niestety działa tylko w jedną stronę. Zagraniczne zespoły chcące zrobić karierę na (wciąż najważniejszym) rynku brytyjskim nagrywają piosenki po angielsku. Zespoły brytyjskie z kolei nagrywają covery piosenek zagranicznych w swoim ojczystym języku. Nawet Eurowizja jest już dziś praktycznie całkowicie po angielsku, odbierając Brytyjczykom ostatnią szansę na usłyszenie w mediach piosenki śpiewanej w innym języku.

A kiedy pomyślę sobie, że większość Brytyjczyków słyszała tylko płaską i syntetyczną Too Lost in You w wykonaniu Sugababes i nie znają tego uczucia mrowienia w kręgosłupie, kiedy piękny tekst oryginalnej wersji - Quand J'ai Peur De Tout - wyśpiewany jest głębokim głosem Patricii Kaas to zwyczajnie mi ich szkoda.

Tomasz Oryński (orynski.eu) jest polskim niezależnym dziennikarzem mieszkającym w Szkocji. Publikuje po polsku, czesku i angielsku. Studiował fizykę, astronomię, politykę Europy środkowowschodniej oraz bohemistykę. Jego zainteresowania dziennikarskie obejmują transport drogowy, politykę, muzykę i podróże, być może dlatego, że swoją przygodę ze Szkocją rozpoczął za kierownicą ciężarówki kursującej na Hebrydy Zewnętrzne.

Britain cannot into music (unless it's in English)

Don't get me wrong.

Britain is one of the most important places in the history of the popular music.

Everyone will find a British band to their taste -- from The Beatles to Macc Lads. If you find Iron Maiden too noisy, Capercaillie is there to calm your nerves. But Britain is not the only place where good music is produced. And you guys miss a lot of really good stuff.

I remember a discussion with a proud champion of BBC Radio 2's PopMaster. He was appalled when he found that the only Procol Harum song I could name was A Whiter Shade of Pale. He said that I had no idea about pop music.

But why should I listen to Procol Harum if Hungarian band Omega is much better? He could not answer. He had never heard even their biggest hit, Gyöngyhajú lány. Names like Czesław Niemen, France Gall, Bijelo Dugme, Звери, Umberto Tozzi, Океан Ельзи or even Rammstein meant nothing to him. Okay, he had heard the name Laibach but he thought they were from Germany. So perhaps he was a British PopMaster but any European would have a more extensive general knowledge of music than he did.

Why is that? Why does British radio never play foreign music? I think it is an issue of language. For years I've been listening to radio for hours every day and I can still count on my fingers the times when I have heard non-English songs being played. And that includes the BBC's reportage on eastern European music which contained four.

https://www.youtube.com/watch?v=wdLDxtGONyI | youtube

Even classics are played in their English language versions. It will never be the original Comme d'Habitude; it has always to be My Way (which, by the way, is not even a proper translation). Britain is enclosed in an Anglophonic bubble. This cannot be good for music. If you only listen to songs sung in English, you miss a lot of gems that could bring you some inspiration. And maybe this is why as a person who loves music from all over the world (Estonian Tanel Padar sings Võta Aega from my speakers as I write this), I find contemporary mainstream British music dull and repetitive.

But this is not only about music. It is common knowledge that Britons are not enthusiastic about learning foreign languages. I know, it's hard to be motivated if your own language already makes it possible to communicate pretty much everywhere in the world and you rarely get a chance to try your skills abroad as everyone hopes to practice their English on you. Even I get this, and I speak much worse English than I would like.

It's not only that. Once I heard about a British long distance driver who had no phone roaming in Romania and could not find anyone who speaks English. She panicked and drove 600km to Germany to catch a signal. It was a terrible experience for her. I was amazed to see how senseless her reaction was but my English friend who lives in Poland explained it to me. He said: "You Europeans are exposed to foreign languages all your life. For a Briton, being unable to understand people around him is a terrible, unknown experience. They are like those bunnies who get caught in the middle of the road and are too terrified to move".

https://www.youtube.com/watch?v=BwsC_KZpT3U | youtube

I think he might be right. I grew up listening to songs in several languages and my TV picked up Polish, Russian and Czech stations. Foreign movies were either voiced-over or subtitled. You were surrounded by things you couldn't understand and it seemed perfectly normal for you but on the other hand you were constantly picking some words here and there. For Britons it's a new experience. Other languages are a hic sunt dracones area.

That's why foreign voices heard on public transport cause discomfort even to such open-minded Britons as a certain MEP who works in Brussels and then comes home to his German wife. No wonder ordinary people who are taken out of their comfort zone put all those mean comments on Facebook when STV publishes an article in more than one language on their website.

There used to be some exchange -- even Edith Piaf was recording in English and The Beatles were singing Sie Liebt Dich, Je, Je, Je. Frank Sinatra himself was singing in (bad) Polish and even the most British thing ever, Monty Python's Flying Circus, shot two special episodes in German.

Now it works only one way. Foreign bands who want to break into the British market (still the most important one) sing in English. British bands who cover foreign songs do so in English. Even Eurovision is now all in English, taking away the last mainstream chance for Britons to hear a foreign language song.

When I think that most Britons have only ever heard a slurry Sugababes version of Too Lost in You -- don't even know the profound lyrics of its original version Quand J'ai Peur De Tout, delivered in the deep voice of French singer Patricia Kaas, and the shivers it sends down the spine -- I simply feel sorry for them.

Comment by Tomasz Oryński (orynski.eu), a Polish freelance journalist living in Scotland. His work is published in Polish, English and Czech. He has studied physics, astronomy, eastern European politics and Czech and his professional interests include road haulage, politics, music and travel. His first Scottish job was driving a truck in the Outer Hebrides.

One account. All of STV.

This field is required. That doesn't look like a valid e-mail format, please check. That e-mail's already in our system. Please try again.
ShowHide
Forgot password?
This field is required. This must be at least 6 characters long. Did you enter your details correctly?
If you've forgotten your details then use the 'Forgot password?' link.
Need to reset your password?

We'll send a link to reset your password to

We've sent you details on how to reset your password

Please check your email and follow the instructions.

Forgotten your email address?

Have you forgotten the email address that you previously joined with? Don't worry, by emailing enquiries@stv.tv we can help.

One account. All of STV.

This field is required. Please enter at least 2 characters
This field is required. Please enter at least 2 characters
This must be at least 6 characters long.
ShowHide
This field is required. This must be at least 6 characters long.
You must be over 16 to join STV.
This field is required. This doesn't appear to be a valid date
We need this to check that you live in an STV region.
This field is required. This doesn't appear to be a valid postcode
Would you like us to email you about our great shows and services from time to time?
We'll only send emails we think you'll like (see example) based on information you have supplied and shows you have watched on STV Player. For details on emails and advertising, see our STV & You page.
Would you like to receive emails from the Scottish Children's Lottery about draws, instant games and competitions?
We support the Scottish Children's Lottery (SCL), which is managed by our colleagues at STV ELM Ltd. You can find out more about the SCL on its website, including its Privacy Policy.

By continuing you agree to our Terms of Use, and understand our Privacy and Cookie Policies.

Upload Profile Picture

Please make sure your image is under 2mb in size and a valid JPG, PNG or GIF.

Are you sure?

Unfortunately, you'll be unable to access our premium content. We’ll be sorry to see you go, but if you change your mind you can rejoin us at any time.

Please verify your STV account

Please verify your STV account using the email we sent you. If you have lost the email, we can send you another one, just click the button below.

Thanks

We've sent you a new verification email.
Please check your email and follow the instructions to verify your account.

Welcome to STV
Thanks for joining us.

Oops!

Sorry, you must be at least 12 years old to place a vote for your Real Hero.

Please review our Voting Terms of Use for more information.

Oops!

Sorry! It seems that you are using a browser that is incompatible with our voting service.

To register your vote please copy the below URL in to your regular mobile browser. We recommend Google Chrome, or Safari.

http://shows.stv.tv/real-heroes/voting

Oops!

Sorry, you seem to have already voted in this category.

Thanks for voting

Now share your vote with friends on your social network

Share on twitter Share on facebook

Cast your vote

Please register or sign in to continue.

Cast your vote

This field is required. This doesn't appear to be a valid date

Cast your vote

Please fill out this form to cast your vote. As you are under 16 years old you will not create an STV account. Why do we need these details?

This field is required. Please enter at least 2 characters
This field is required. Please enter at least 2 characters
This field is required. That doesn't look like a valid e-mail format, please check.
Location This field is required.
Parental Consent This field is required.

That's you. All that's left is to click the 'Submit Vote' button below. By doing so, you confirm that you and your parent or guardian have read and accept our Voting Terms of Use, Privacy Policy and Cookie policy, and that the details you have entered are correct. We'll look after them as carefully as if they were our own.